MarshNieuws Pensioenfondsen – Editie November 2026 

Voor u ligt onze periodieke nieuwsbrief, die voortaan de naam MarshNieuws Pensioenfondsen draagt. Zoals u in een eerder bericht heeft kunnen lezen, bundelen wij onze expertise op het gebied van risico, strategie, mensen en investeringen vanaf september onder één sterk merk: Marsh.

Met deze nieuwsbrief blijven wij u, zoals u gewend bent, op de hoogte houden van pensioenactualiteiten, ontwikkelingen in pensioenland en onze bijbehorende dienstverlening aan pensioenfondsen. U leest korte berichten over onder meer de Wet toekomst pensioenen, juridische updates en actuariële en beleggingsgerelateerde onderwerpen.

Uiteraard lichten wij deze nieuwsbrief ook graag nader toe, bijvoorbeeld tijdens uw bestuursvergaderingen.

Met vriendelijke groet,

Hanneke Hofmans
Business Leader Pensioenfondsen

Op donderdag 26 november aanstaande wordt ons jaarlijkse Pensioenfondsenseminar gehouden. Ook dit keer vindt de bijeenkomst plaats in het mooie Kasteel Woerden. Het belooft een middag te worden vol kennisuitwisseling, inzichten en discussies over actuele pensioenonderwerpen. 

We starten het inhoudelijk programma met Roel Mehlkopf, die u zal meenemen in de wereld van scenariodenken. Marc Heemskerk zal vervolgens zijn ervaringen en inzichten met betrekking tot het nieuwe pensioenstelsel met u delen.

We sluiten de middag af met de live opname van een aflevering van de podcast-serie van Roel en Marc, “Wegwijs na invaren”.

Het volledige programma kunt u nalezen op onze webpagina Pensioenfondsenseminar 26 november 2026.  U kunt zich daar ook aanmelden voor het Pensioenfondsenseminar. 

Wij hopen u op 26 november te mogen verwelkomen in Kasteel Woerden! 

Door: Marc Heemskerk

Op 23 oktober jl. werd de achttiende editie van de Marsh CFA Institute Global Pension Index (MCGPI) gepubliceerd. Deze index vergelijkt 55 pensioenstelsels wereldwijd, die samen 66% van de wereldbevolking dekken. De uitkomst was voor ons weinig verrassend, met Nederland weer fier aan kop. Weinig nieuws, dus ook relatief weinig media-aandacht dit jaar.

De pensioenstelsels in Nederland, Denemarken, IJsland, Singapore en Israël behielden in 2026 hun A-beoordeling, met een indexscore van meer dan 80. Australië kreeg voor het eerst eveneens een A-beoordeling. Deze zes stelsels zijn robuust: Ze bieden goede pensioenuitkeringen, zijn houdbaar en kennen een hoge mate van integriteit.

Dat Nederland opnieuw bovenaan de wereldranglijst staat, onderstreept de kracht van ons pensioenstelsel. Dit is bijzonder positief, juist nu we midden in één van de grootste pensioenhervormingen van de afgelopen decennia zitten. Waarbij de hervorming dus geen invloed op de score heeft gehad.

De index is gebaseerd op het gewogen gemiddelde van drie deelindices: toereikendheid, houdbaarheid en integriteit. Per deelindex behaalden Koeweit (toereikendheid), Denemarken (houdbaarheid) en Finland (integriteit) de hoogste score.

Dit jaar verbeterden vijf pensioenstelsels hun beoordeling: Australië, de Verenigde Arabische Emiraten, Oman, Panama en China. De gemiddelde totaalscore van de index steeg ten opzichte van 2025 met 1,1 punt.

Marsh CFA Institute Global Pension Index 2026

Nederland kreeg nog wel wat aandachtspunten mee. Zo zou de schuld van huishoudens gereduceerd kunnen worden, die mede dankzij onze hypotheekrenteaftrek internationaal bezien hoog is. Daarnaast zouden er ruimere verlofmogelijkheden geïntroduceerd kunnen worden voor jonge ouders.

Uiteraard vallen deze aandachtspunten in het niet vergeleken bij de (drastische) maatregelen die in onze buurlanden noodzakelijk zijn voor het pensioenstelsel. Zowel in Frankrijk als in Duitsland raakt de noodzakelijke pensioenhervorming de gehele bevolking, met alle gevolgen van dien.

Onze index is inmiddels een begrip, maar wordt ook door menigeen kritisch bezien. Lokaal heeft men niet altijd het idee deel uit te maken van het beste pensioenstelsel ter wereld. Een kritische blik is uiteraard heel goed, waarbij ik in deze nieuwbrief wel enige misverstanden wil ophelderen.

Het eerst misverstand is dat de ranglijst door Marsh Nederland wordt opgezet als commerciële promotie van ons stelsel. De ranglijst wordt opgesteld in Australië, door Marsh in samenwerking met de lokale universiteit (Melbourne). Nederland heeft geen enkele invloed op de uitslag. Er is dan ook geen sprake van commerciële motieven. De index is opgericht met als doel dat landen van elkaar kunnen leren.

Het tweede misverstand is dat er subjectieve criteria worden gebruikt. In het rapport zijn in de bijlage alle criteria beschreven en deze zijn verre van subjectief. Zo dankt Nederland zijn adequaatheid met name aan het criterium dat een gemiddelde werknemer een netto vervangingsratio van 93% op de pensioendatum heeft (inclusief AOW). Een door de OESO hard vastgesteld percentage op basis van CBS-informatie. Meer dan 50% van de input voor de index wordt overigens vanuit OESO-data vastgesteld. 

Het derde misverstand is dat een pensioenstelsel direct moet worden afgerekend op beleggingsresultaten. Nederland scoorde de afgelopen jaren op dit punt internationaal bezien niet hoog, met name door de in euro’s negatief uitgevallen renteafdekking onder het FTK. Dit is echter geen toetsingscriterium. Er wordt wel getoetst of een voldoende hoog percentage belegd is in zakelijke waarden; hieraan voldoet Nederland ruimschoots. Mede gezien het internationale karakter van beleggen, voldoet deze maatstaf beter op de lange termijn dan de beleggingsopbrengsten in enig jaar.

Het vierde en laatste misverstand is eigenlijk geen misverstand. We geven erg veel geld uit aan onze pensioenen en hebben hierdoor een toppositie. Dit is helemaal waar. Het geluk voor ons is dat we dit al tientallen jaren doen en hiermee een voorsprong hebben op onze buren. Daarmee hebben we dus een toppositie gekocht voor het beste pensioenstelsel.

Onze toppositie voor de pensioenindex kent dus ook een keerzijde. Geld kun je maar een keer uitgeven en geld met een pensioenbestemming kan niet worden aangewend voor koopkracht voor werkenden, geboorteverlof of dies zij meer. Maar dat is voer voor andere indexen die hierop zien, waar we dan wellicht niet de wereldkoppositie innemen. Ons pensioen zit collectief wel goed en dat is net wat de MCGPI-index meet, niets meer en niets minder.

Door:  Bülent Çobanoglu

DNB heeft een nieuwe Q&A gepubliceerd over het aanwenden van het vermogen bij een collectieve waardeoverdracht (CWO) bij liquidatie van een pensioenfonds onder de Wet toekomst pensioenen (Wtp).

Vraag: Is het mogelijk om bij een CWO bij liquidatie van een pensioenfonds (conform artikel 84 van de Pensioenwet) een deel van het vermogen uit de solidariteitsreserve of de risicodelingsreserve of een deel van de operationele reserve van het liquiderende pensioenfonds aan te wenden ten behoeve van de voor pensioenuitkering bestemde vermogens of kapitalen die de over te dragen deelnemers krijgen bij het ontvangende pensioenfonds?

Antwoord: Als een pensioenfonds liquideert, draagt het op grond van artikel 84 van de Pensioenwet alle opgebouwde pensioenen over aan een andere pensioenuitvoerder. Een pensioenfonds kan onder de Wtp ook reserves hebben, zoals een solidariteitsreserve, risicodelingsreserve of een operationele reserve. Deze reserves maken geen onderdeel uit van de opgebouwde pensioenaanspraken en -rechten. Volgens DNB mag het liquiderende pensioenfonds een deel van die reserves gebruiken voor het pensioenvermogen van de deelnemers die overgaan naar de andere pensioenuitvoerder. DNB baseert dit op artikel 126 van de Pensioenwet. Het deel dat het liquiderende pensioenfonds gebruikt, komt bij het pensioenvermogen van (gewezen) deelnemers en gepensioneerden die overgaan. De rest gaat dan naar de reserves van het nieuwe pensioenfonds.
Hetzelfde geldt bij de beëindiging van een collectiviteitkring van een algemeen pensioenfonds. 

Door: Bülent Çobanoglu

Kan een combinatie van een levenslang partnerpensioen bij overlijden voor de pensioendatum en een tijdelijk partnerpensioen worden toegezegd? Het CAP heeft deze vraag beantwoord in V&A 26-007.

Deze combinatie is fiscaal mogelijk. Er zijn ook andere combinaties mogelijk, zoals:

• Een levenslang partnerpensioen bij overlijden voor de pensioendatum en een tijdelijk nabestaandenoverbruggingspensioen. Voorwaarden hiervoor zijn dat de uitkering niet meer bedraagt dan 8/7 van de Anw-uitkering (€ 24.341 in 2026) en dat de uitkering uiterlijk stopt bij de AOW-leeftijd van de partner.
• Een variatie in de hoogte van het partnerpensioen. Hier is feitelijk sprake van een combinatie van een tijdelijke hoge uitkering en een levenslange lage uitkering. Voorwaarden zijn dat de variatie binnen de bandbreedte van 100:75 blijft en dat de mate van variatie uiterlijk op de ingangsdatum van het partnerpensioen bij overlijden voor de pensioendatum vaststaat. Er gelden geen eisen aan de duur van de hoge of lage uitkering.
• Een levenslang partnerpensioen bij overlijden voor de pensioendatum en een AOW-overbruggingspensioen. De levenslange uitkering van het partnerpensioen bij overlijden voor de pensioendatum wordt verlaagd in ruil voor een tijdelijke uitkering tot aan de AOW-leeftijd van de gerechtigde. Deze tijdelijke uitkering bedraagt maximaal € 2.357 bruto per maand (bedrag 2026).

Deze drie vormen van combinaties van een levenslange en tijdelijke uitkering van een partnerpensioen kunnen naast elkaar toegepast worden, mits aan de voorwaarden uit de Wet op de Loonbelasting 1964 wordt voldaan. 

Door: Bülent Çobanoglu

Minister Vijlbrief (SZW) heeft in september de vragen van de Eerste Kamer over de uitwerking van de vrijwillige voorzetting van het nabestaandenpensioen beantwoord. In de beantwoording geeft de Minister aan dat het nabestaandenpensioen een belangrijk onderdeel van de pensioenregeling is en tot doel heeft nabestaanden van een overleden werknemer financieel te ondersteunen.

De Minister zegt de Eerste Kamer toe om per brief te informeren over de stand van zaken van de zes maatregelen. De verwachting is dat deze brief in december 2026 én mei 2027 aan de Kamer worden gestuurd.

De zes maatregelen die de Minister noemt zijn:

• Informatie in de stop- en herhalingsbrief;
• Informatie in de startbrief;
• Informatie en een melding bij geen actieve pensioenopbouw op   mijnpensioenoverzicht.nl;
• Gegevensuitwisseling via Stichting Pensioenregister (SPR);
• Gegevensuitwisseling tussen pensioenuitvoerder en UWV;
• Dekking van het nabestaandenpensioen voor onbedoeld onverzekerden.

Door: Bülent Çobanoglu

AFM heeft een rapport gepubliceerd over het onderzoek naar keuzebegeleiding. AFM onderzocht de begeleiding bij keuzes die deelnemers bij pensionering kunnen maken en de uitleg over de gevolgen van die keuzes door pensioenfondsen.

Opvallend in het rapport is dat volgens AFM het adviseren over pensioenkeuzes is toegestaan. De AFM merkt op dat er pensioenfondsen zijn die ervan uitgaan dat adviseren over pensioenkeuzes niet is toegestaan. Keuzebegeleiding verplicht niet tot advies, maar pensioenuitvoerders mogen wel advies geven over keuzes in de pensioenregeling of pensioenregelgeving. Advies over keuzes kan daarmee een onderdeel zijn van adequate keuzebegeleiding. Het geven van Wft-advies is niet toegestaan voor pensioenfondsen. Andere financiële instellingen mogen dit alleen met de juiste vergunning. Er is echter niet snel sprake van Wft-advies bij advies over pensioenkeuzes.

De hoofdpunten en aandachtspunten vanuit het rapport van AFM zijn:

• De basis voor het rapport is een onderzoek bij acht (anonieme) pensioenfondsen en verzekeraars, dat plaatsvond tussen september 2025 en september 2026.
• De AFM verwacht dat pensioenuitvoerders de inzichten uit dit rapport bestuderen en waar nodig direct inzetten bij het verbeteren van hun keuzebegeleiding.
• De FM roept op rekening te houden met verschillen tussen deelnemers, bijvoorbeeld deelnemers die bij voorkeur digitaal of juist per post informatie tot zich nemen. De keuzebegeleiding draait immers om de deelnemers: zij moeten in staat worden gesteld een passende keuze te maken.

De AFM constateert dat belangrijke informatie om een passende keuze te maken ontbreekt in de deelnemerscommunicatie. De pensioenuitvoerder moet zorgen dat deelnemers informatie ontvangen over de keuzes die ze kunnen maken, de gevolgen van keuzes voor het pensioen, en de gevolgen van de combinatie van keuzes voor het pensioen. 

Door: Bülent Çobanoglu

Zoals bekend zijn vanaf uiterlijk 1 januari 2028 alleen nog premieovereenkomsten met een vlakke premie mogelijk tenzij er sprake is van een overgangsrecht van de voor 1 juli 2023 bestaande premiestaffels voor bestaand personeel. In een artikel uit Pensioen & Praktijk zijn de pensioengevolgen van een fusie of overname van onderneming na introductie van de Wtp geanalyseerd.

Het feit dat het overnemende bedrijf invloed heeft op de pensioenregeling van werknemers van het overgenomen bedrijf is niet nieuw, want dat bestond ook vóór de Wtp. Na de Wtp bestaat echter de mogelijkheid dat de pensioenregeling die onder de Wtp valt bij een overname door de overnemende partij alsnog kan worden vervangen door een eigen pensioenregeling.

Andere relevante voorbeelden zijn:

• Een werknemer heeft een Wtp-pensioenregeling met een vlakke premie en met compensatie. Deze werknemer kan na de fusie en overname terechtkomen in een oplopende staffel.
• Andersom kan ook: een werknemer die een pensioenregeling heeft met een oplopende staffel binnen de eerbiedigende werking komt terecht in een vlakke premieregeling met compensatie. In dit geval kunnen deze werknemers hun compensatie missen als die compensatie in loon is.
• Hebben overnemende en overgenomen bedrijven een pensioenregeling met een oplopende staffel voor bestaande werknemers (eerbiedigende werking) en een Wtp-pensioenregeling met een vlakke premie voor nieuwe medewerkers, dan kan de overnemende werkgever voorkeur hebben voor een pensioenregeling met de laagste vlakke premie. 

Door: Bülent Çobanoglu

De Minister van SZW heeft de Regeringscommissaris Transitie Pensioenen gevraagd advies uit te brengen over het compensatievraagstuk.

De Minister vraagt de Regeringscommissaris om in november 2026 te reageren en in het advies op de volgende zaken in te gaan:

• Zijn er oplossingen denkbaar voor dit vraagstuk, zowel voor mensen die van baan wisselen tijdens de transitie, als voor mensen die door een andere verandering van hun werksituatie geen of minder compensatie ontvangen van hun pensioenfonds?
• Wat zijn van de geïdentificeerde oplossingsrichtingen de voor- en nadelen voor het individu en voor het collectief?
• Wat zijn de consequenties hiervan voor de uitvoeringspraktijk?
• Nader in kaart brengen wat de omvang is van het aantal mensen dat dit vraagstuk betreft